Şimşek ve yıldırım

Bir şimşek animasyonu

Şimşek, bir bulutun tabanı ile yer arasında, iki bulut arasında veya bir bulut içinde elektrik boşalırken oluşan kırık çizgi biçimindeki geçici ışık.[1][2] Yıldırım, gök gürültüsü ve şimşekten oluşan, gökyüzü ile yeryüzü arasındaki elektrik boşalmasıdır.[3][4]

Şimşek, bir bulut kümesi aşırı miktarda + veya – elektrik yükü ile yüklendiğinde meydana gelen, gözle görülür elektrik boşalmasıdır.[5] Elektrik yükünün hava direncini kıracak kadar çok olması gerekir.[5] Şimşek daha çok kümülonimbüs bulutlarında görülür ancak stratiform (ufkî şekilde yayılan katmanlı) bulutlarda da rastlanır.[5] Kar fırtınalarında, kum fırtınalarında ve hatta volkanlardan çıkan gaz ve toz bulutlarında da şimşeklere rastlanır.[5] Bir oraj esnasında şimşekler; bulutlar arasında, bulutla hava arasında ve bulutla yer arasında gerçekleşebilir.[5]

Bulut ile yer arasında yıldırımın oluşumu

Yıldırım

Yıldırım, bulut ile yer arasında oluşan, en tehlikeli şimşek türüdür.[6] Çoğu çakma yeryüzüne negatif yük dağıtır ancak bir kısmı yeryüzüne pozitif yük taşır. Bu pozitif çakmalar sıklıkla bir orajın dağılma aşamasında oluşur. Pozitif çakmalar aynı zamanda kış ayları boyunca düşen toplam yıldırımların yüksek bir yüzdesini oluşturur.[6]

Gök gürültüsü

Gök gürültüsü, şimşek çakması esnasında oluşan, patlamaya benzer çok yüksek sestir. Ses, ışıktan çok daha yavaş hareket ettiği için (deniz seviyesinde yaklaşık ses hızı 340 m/sn)[7] gök gürültüsü -gözlemcinin uzaklığına bağlı olarak- şimşeğin gözlenmesinden kısa bir süre sonra duyulur.

Gök gürültüsü, şimşek hattı boyunca havanın aniden ısınması ve hava basıncının artması nedeniyle oluşur.[5] Aşırı basınç şimşek hattının sesten hızlı şekilde genişlemesine ve gök gürültüsü olarak adlandırılan sesi oluşturmasına neden olur. Gök gürültüsünü karakterize eden şaklama, patlama, gümbürtü gibi çeşitli farklı sesler şimşek hattının karmaşık geometrisi, atmosferin özellikleri, yerel arazi şekilleri ve yansımalar nedeniyle oluşur.[5]

Yıldırım çarpması

Yıldırım çarpması, bulut ile yer arasında oluşan bir şimşeğin canlılara isabet etmesidir. Yıldırım çarpması, elektrik yükü nedeniyle ölümcül sonuçlar doğurabilecek, oldukça tehlikeli bir hadisedir. Örneğin ABD‘de her sene ortalama 62 kişi yıldırım çarpması nedeniyle hayatını kaybetmekte, yaklaşık 300 kişi yaralanmaktadır.[8] Dünya genelinde ise yılda ortalama 24.000 kişi ölmekte, 240.000 kişi yaralanmaktadır.[9]

İstatistiksel olarak yıldırım çarpmasına en çok şu altı durumda rastlanır:[10]

  • Açık arazide oyun oynarken
  • Açık arazide çalışırken
  • Kayık veya botla gezerken, balık tutarken veya yüzerken
  • Tarla ve ağır iş makineleri kullanırken
  • Telefonla konuşurken
  • Elektrikli aletler kullanırken veya tamir ederken

Dünya atmosferinde yıldırım gibi ama daha güçlü hava olayları vardır gelin bunlara birlikte bakalım:                                                      

https://sbayraktar1.files.wordpress.com/2013/11/fcbef-sprites.jpg

Cin

Kan portakalı rengindedir. Büyük bir elektrik boşanımıdır. Yeryüzünden 100 km. yüksektedir ve ozon yaptığı düşünülmektedir. Daire biçimindedir ve ortasında bir koni vardır.

Peri

Yeryüzünden 75-90 km. yüksektedir ve mavidir.

Elf

Mavidir. İyonosferde olur. Daire biçimindedir. Cin’den daha güçlüdür.

Mavi Jet

Koni şeklindedir. Yeryüzünden 45-20 km. yüksektedir. 45 km. uzunluğunda ve  hızı 240 km/h’ dir.

ldırım Topu

Yıldırımdan sonra aniden çıkar. Mavimsi renkte ve20-30 cm. büyüklüğündedir. Yerden 60-130cm. yüksektedir. Bazen yere inerler  ve yuvarlanırken çok yüksek bir ses çıkartırlar . Dokunursanız vücudunuza çok yüksek voltajv erir  ve o anda ölürsünüz. Yıldırım Topları plazmadır.

Pozitif  Yıldırım

Diğerleri negatif  yüklü iken bu tür pozitif  yüklüdür. 10.000 volt elektrik ile çarpar . Çarptıktan sonra mavi-beyaz küçük küçük toplar halimde yere iner. Çarptığı an kullanılmayan bir gen aktifleşir.

Not: ”Dünya atmosferinde yıldırım gibi ama daha güçlü hava olayları vardır gelin bunlara birlikte bakalım:” cümlesi ve sonrası benim yazımdır.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s